Autisme & Eigen Kracht

In 2011 werd ik coördinator van het Autisme Kennisnetwerk Overijssel. Direct ontstond de mogelijkheid om een project op te zetten met mensen met autisme, gestoeld op het “Eigen Kracht denken”. Ik hoefde niet na te denken. Dit was op mijn lijf geschreven. Aan de slag. We noemden het project Autisme & Eigen Kracht (AEK). Inspelend op de beweging waarbij de cliënt, zijn netwerk en betrokken hulpverleners samen op zoek gaan naar goede oplossingen: in gelijkwaardigheid. Vanuit elke aangesloten organisatie werden ambassadeurs en (deel)projectleiders benoemd. Het project duurde 3 jaar (2012 t/m 2014). Mensen met autisme en talrijke ambassadeurs werkten samen. Intensief. Allen vanuit dezelfde visie. Wat was er nodig om een dergelijke beweging te creëren?

1. Erken diverse belangen. 

In Overijssel was al een aantal projecten rondom dit gedachtegoed gestart. Met name in de jeugdzorg. Maar nog niet in een netwerk van 25 convenantpartners rondom autismehulpverlening. Met een betrokkenheid vanuit vele sectoren waaronder (speciaal) onderwijs en de Geestelijke Gezondheidszorg. Alle partners met een eigen belang. Ik heb diversiteit en verschillen in belangen bespreekbaar gemaakt en gewaardeerd. Niet alleen bij aanvang van het project, waardoor het project kon starten, maar ook gedurende het project, toen bleek dat nieuwe partijen wilden toetreden tot de samenwerking.

2. Organiseer condities om samenwerking mogelijk te maken.

  • Allereerst financiering: middels subsidie bij de Provincie Overijssel. Ik heb een idee uitgewerkt tot een grootschalig project, gericht op een attitudeverandering vanuit het Eigen Kracht gedachtegoed en herstelgericht werken. In eerste instantie voor de periode van twee jaar. Wegens succes en tomeloze ambitie werd het project een jaar verlengd.
  • In een overkoepelend projectplan zijn bij aanvang uitgangspunten, doelen en begroting beschreven. Ik heb een tijdregistratiesysteem opgezet in excell en afspraken gemaakt met de “boekhouder” over hoe om te gaan met facturering van 25 convenantpartijen, ervaringsdeskundigen en inhuur van externen.
  • Alle deelnemende organisaties zijn gevraagd in hun organisatie te kijken naar geschikte deelnemers voor alle (deel)projecten. Ik heb diverse rollen (projectleider, projectgroeplid, ambassadeur etc) en bijbehorende competenties omschreven. Projectmanagementvaardigheden was een van de gevraagde competenties.

3. Organiseer co-creatie

Tegelijkertijd met het werven van projectmedewerkers heb ik mensen met autisme geworven. Niet praten “over” maar praten “met” de mensen waarover het gaat. Deze voorwaarde in de samenwerking was expliciet beschreven en vastgesteld door de opdrachtgever en stuurgroep. Hiermee kon eventuele drempelvrees aangepakt worden. Diverse ervaringsdeskundigen waren in verschillende hoedanigheden betrokken bij het project. Allen ontvingen hetzelfde uurtarief als de professionals werkzaam binnen het project. Deze  gelijkwaardige samenwerking is aan het einde van het project in de missie van het Autisme Kennisnetwerk Overijssel opgenomen.

4. Eenvoud 

Ik ben pragmatisch te werk gegaan. Het project was eenvoudig uit te leggen door (slechts) drie hoofdaandachtspunten te hanteren: kennis opdoen, praktijkervaring opdoen en samen leren. Ook is een (beperkt) aantal voorwaarden in de samenwerking omschreven: samenwerken op basis van gelijkwaardigheid en niet praten “over” maar praten “met”. Tezamen werkte dit als een beperkt set van afspraken.

5. Aandacht hebben voor (de kwaliteit van) duurzame relaties en wisselingen in de wacht. 

Niet alle partners in de samenwerking werkten in hetzelfde tempo mee. Ook haakten partijen tussentijd (even) af in verband met een wisseling in de wacht. Ik vroeg aandacht hiervoor in de betreffende organisaties en vertelde over het project en de kansen.

6. Veilige leeromgeving en werken vanuit vertrouwen. 

Ik liet zelf zien dat ik leren, een van de hoofdaandachtspunten, belangrijk vind en dat dat automatisch betekent dat we fouten maken. In het project was veel aandacht voor het leeraspect: een extern bureau beschreef de leergeschiedenis. Ook in de samenwerking met mensen werk ik vanuit vertrouwen. Zowel de ervaringsdeskundigen als de deelprojectleiders kregen vertrouwen en vrijheid om hun activiteiten zo in te richten zoals hij/zij het dachten te moeten doen.

7. Vier je successen. 

Met behulp van twitter, facebook en linkedin gaven we bekendheid aan het project en de concrete opbrengsten. Er zijn diverse filmpjes gemaakt die we zo breed mogelijk aandacht hebben gegeven oa middels social media en nieuwsbrieven. Ik schreef ook blogs over dit onderwerp.

8. Zorg voor inclusieve besluitvorming en agendering.

  • In het project werden vele perspectieven betrokken. Die van mensen met autisme, ouders van, partners van en van professionals. Diversiteit was een gegeven en werd omarmd. Toentertijd had ik hier geen woorden voor, maar inmiddels heb ik de trainingen Deep Democracy gevolgd. Deep Democracy is een manier van besluiten nemen waarbij de wijsheid van de minderheid wordt meegenomen in het meerderheidsbesluit. Dat deden we.
  • Er ontstonden landelijke initiatieven zoals “Vanuit autisme bekeken”. De Overijsselse opbrengsten werden gebundeld met andere opbrengsten en onder de aandacht gebracht van de staatssecretaris.
  • Toen een ervaringsdeskundige bij het maken van afspraken over vergoeding van deelname aan een project zich beriep op het uitgangspunt “gelijkwaardigheid”, dus ook in betaling, heb ik besluitvorming georganiseerd en gelijkwaardige financiering professional / ervaringsdeskundige mogelijk gemaakt.
  • Autisme & Eigen Kracht werd op de kaart gezet door (landelijke) lezingen, gehouden door ervaringsdeskundigen zelf.

9. Zorg voor hygiëne en transparantie in de samenwerking. 

Ik nodigde deelnemers uit het netwerk uit om met elkaar een gesprek aan te gaan over de spelregels van samenwerking. Ik schepte duidelijkheid en zorgde dat de afspraken werden nagekomen dan wel uitgelegd kon worden waarom afspraken niet nagekomen werden. Met behulp van mijn olifantengeheugen en mijn neutraliteit.

10. Ervaar het ongemak van chaos en complexiteit.

Dit project was in alle opzichten complex. Er waren vele mensen en organisaties bij betrokken. Met uiteenlopende gebruiksaanwijzingen en belangen. Transparantie in de contractering en de (financiële) uitvoering was erg belangrijk. Ook was er continue drempelvrees bij diverse organisaties, zowel wat betreft het inhoudelijke gedachtegoed (dit doen we toch al, werken met Eigen Kracht?) als in de samenwerking met ervaringsdeskundigen (die kunnen dit toch niet?). Elke keer weer bleek het belangrijk om te zorgen voor dialoog en helderheid over het (eenvoudige) waarom, wat en hoe van dit project.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.